KOYUNLARDA ÜREME VE DÖL VERİMİ

KOYUNLARDA ÜREME VE DÖL VERİMİ
Koyunculukta başarılı olmak, düzenli ve çok miktarda yavru olmaya bağlıdır. Elde edilen yavru sayısı ne kadar çok olursa sürüde iyileşme o kadar hızlı olur. Bu da hayvanın ırkına ve beslenmeye bağlıdır.
KOÇA VERME
Dişi tokluyu koça vermekte 18 ayı geçmemeliyiz. Sürüdeki koyunlar pratikte 6-8 yaşlarına kadar, koçlar ise 4-5 yaşlarına kadar damızlık olarak kullanılabilmektedir.

KOYUNCULUK

KOYUNCULUK
Koyun et, süt, yapağı, deri ve gübreleri ile insanlara ekonomik güç veren önemli bir hayvandır.
Hem çiftçi hem de ülke ekonomisini kalkındırmak için koyunculuğun yaygınlaştırılması gereklidir. Ama bakım ve beslenme koşullarının iyileştirilmesi, öte yandan koyunların saf yetiştirme ve melezleme yolu ile ıslah edilerek verimliliğin artırılması şarttır.
Öyleyse koyunculuğun doğal ve ekonomik koşulların gerektirdiği yönde gelişebilmesi için, mevcut yetiştirme tekniklerinin geliştirilmesi ve yetiştiricilerin yenilikleri bilmesi ve uygulaması gerekir.
Koyunculuk yapmaya karar verdiğimiz takdirde öncelikle yaşadığımız bölgeyi iyi tanımamız ve ona göre uygun ırkla çalışma yapmalıyız.
Genel olarak Anadolu’nun iç kısımlarında yağlı kuyruklular, denize yakın bölgelerde ince kuyruklular yaygındır.
Yağlı kuyruklu koyunlar Morkaraman, Akkaraman, Dağlıç ve İvesidir. İnce kuyruklu koyun ırklarımız ise Kıvırcık, Sakız, Karayaka ve Merinostur.

Koyunlarda Beslenme

Koyunlarda Beslenme

* Koyunculuk
* Damızlık Seçimi
* Sürüden Ayrılması Gereken Koyunlar
* Damızlık Koç Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar
* Koyunlarda Üreme Ve Döl Verimi
* Koça Verme
* Kızgınlık (Koça Gelme)
* Kızgınlık Belirtileri
* Koyunlarda Sağım
* Koyunlarda Beslenme
* Damızlık Koç Bakımı
* Kuzu Büyütürken Şu Hususlara Dikkat Edelim
* Yoğun Kuzu Besisi ( Entansif)
* Süt Kuzusu Besisi
* Koyun Beslenmesinde Dikkat Edilecek Konular
* Ağıl Yeri Seçiminde Dikkat Edilecek Konular
* Ağıl Yapımında Dikkat Edilecek Konular
* Ağıl Alan Hesabı

Koyunlar için Ağıl Yapılmasındaki Kriterler

Koyunlar için Ağıl Yapılmasındaki Kriterler

AĞIL YERİ SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLECEK KONULAR
1- Taban suyu yüksek olmamalı
2- Meraya yakın olmalı
3- Meyilli arazi üzerinde olmalı
4- Yerleşim biriminden uzak olmalı
5- Kuzey rüzgarlarına kapalı olmalı
AĞIL YAPIMINDA DİKKAT EDİLECEK KONULAR
1- Bölgenin iklimine uygun olmalı
2- Hakim rüzgarlardan ve soğuktan korunmuş olmalı
3- İşlerin kolay görülmesine uygun olmalı
4- Hayvan sayısına yeterli olmalı
5- Maliyeti düşük olmalı
AĞIL ALAN HESABI
Gebe ve emziren koyun için : 2,25-2,5 m2
Erkek veya dişi toklu için : 0,5-0,6 m2
Koç için : 1,2-1,5 m2
Koyun için : 0,8- 1 m2
Süt emen kuzu için : 0,3-0,4 m2
Gezinti avlusu, ağılın kapladığı alanın iki katı olmalı, etrafı 1 m. yükseklikte çevrilmelidir.
Koyunların altıda üstü de kuru olmalıdır.


KOYUN BESLENMESİNDE DİKKAT EDİLECEK KONULAR
1- Dönemler itibariyle yapacağımız yem değişikliğine yavaş yavaş geçilmelidir.
2- Mera dönemi başlangıcında meraya çıkış saatleri yavaş yavaş artırılarak devam edilmelidir.

3- Aşırı çiğ ve kırağının olduğu dönemlerde meraya çıkmadan önce bir miktar kuru ot veya saman verilip ondan sonra çıkarılmalıdır.
4- Verilen yem ne olursa olsun küflü ve kokuşmuş olmamasına özen gösterilmelidir.
5- Doğumun hemen akabinde anaya soğuk su verilmemelidir. 

KOYUN YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KUZU KAYIPLARINI EN AZA İNDİRMENİN YOLLARI

KOYUN YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KUZU KAYIPLARINI EN AZA İNDİRMENİN YOLLARI 

Koyun yetiştiriciliğinin ileri olduğu ülkelerde yavru atma, yetersiz besleme, stres ve sürü yönetimindeki hatalardan dolayı doğum öncesi ve sonrası önemli sayıda kuzu ölümleri meydana gelmektedir. Bu olgu, koyun yetiştiricilerinin ekonomik kayıplara neden olmalarının yanı sıra hayvan refahı açısından da istenmeyen bir durumdur. İşletme koşullarında kuzu ölümlerini inceleyerek oluşan ekonomik kayıpları en aza indirmek, giderek zorunlu bir uygulama haline gelmektedir. Bu amaçla, başta sürü yönetimi ve hijyen koşulları olmak üzere tüm sağlık-koruma uygulamalarına gereken önem verilmelidir. 
Kuzularda ilk yıl içinde çevreye özellikle hastalıklara karşı olan duyarlılık koyunlara göre daha fazladır ve bu durum yaşla birlikte giderek azalır. Bunun nedeni, kuzuları hastalıklara karşı koruyacak olan bağışıklık maddeleri ve sisteminin henüz gelişmemiş olmamasıdır. Kuzular, ağız sütüyle analarından alınan bağışıklık maddeleri, onları bulaşıcı hastalıklara karşı korur. Koyun yetiştiriciliğinin geliştiği ülkelerde kuzu ölümleri genel olarak çevresel faktörlere bağlı olarak %5-20 arasında değişmektedir. Bu oran işletmeden işletmeye göre değişmekle birlikte gelişmekte ....

hayvanlarda kullanılan meme içi tüp, ilaç listesi

Sağmal Dönemde Kullanılan İlaçlar
Biolaktin (Alke)
10 ml’lik enjektör
Linkomisin 250 mg
 Neomisin 200 mg içerir.

Bovimast LC (Alke)
3 gr’lık enjektör:
Amoksisilin 200 mg (Amoksisilin Trihidrat şeklinde)
 Klavulanik asit 50 mg (Potasyum Klavunat şeklinde)
 Prednisolon 10 mg içerir.

Cefaximin-L Laktasyon Dönemi Meme İçi Merhem (Vetaş)
1 enjektör
Rifaksimin 100 mg
 Sefasetril sodyum 200 mg

Cefaximin L Laktasyon Dönemi Meme İçi Sprey (Vetaş)
1 enjektör
Rifaksimin 100 mg
 Sefasetril sodyum 200 mg

Cefovil-LC (Vilsan)
1 enjektör
Sefkuinom sülfat 75 mg içerir.

Cephamast (Alke)
10 ml’lik enjektör:
Sefaleksin 200 mg
 Neomisin 200 mg içerir.

Clavobay LC (Bayer)
1 enjektör
Amoksisilin trihidrat 200 mg
 Klavulanik asit 50 mg
 Prednisolon 10 mg içerir.

Clavon –SD (Provet)
10 ml’lik süspansiyon
Klavulanik asit 50 mg (Potasyum Klavunat halinde)
 Amoksisilin trihidrat 200 mg içerir.
Cloxalene Plus (Vetaş) 5 ml tüp Ampisilin saodyum 200 mg
 Dikloksasilin sodyum 200 mg içerir.

Cobactan LC (İntervet)
8 gr’lık enjektör
Cefquinom sülfat 75 mg içerir.

Duofast (Sanovel)
8 g’lık tüpte
Trimetoprim 40 mg
 Sülfadiazin 200 mg içerir
Eritromast (Abfar) Eritromisin 50 mg/ml tüp.

Juraclox L.C. (Egevet)
3 gr'lık enjektör
Kloksasilin sodyum 218 mg (200 mg Kloksasilin'e eşdeğer)
 Ampisilin sodyum 80 mg (75 mg Ampisilin'e eşdeğer) bulunur

Klavil-LC (Vilsan)
5 g’lık enjektörde
Amoksisilin trihidrat 229,56 mg (200 mg Amoksisilin baza eşdeğer)
 Potasyum klavulanat 59,81 mg (50 mg Klavulanik asite eşdeğer)
 Prednizolon 10 mg içerir.

Lactomast(Egevet)
10 g’lık enjektörde
Neomisin sülfat 500 mg
 Prokain benzil penisilin 300 000 I.U. içerir.

Lactovet (Topkim)
10 ml’lik tüpte
Ampisilin trihidrat 232 mg
 Kloksasilin sodyum 218 mg
Leo Yellow (Topkim) 5 ml tüpte
Penethamat hidroiodid (leocillin) 150 mg
 Dihidrostreptomisin (sülfat tuzu) 150 mg
 Framisetin sülfat 50 mg
 Prednizolon 5 mg bulunur.

Lincocin Forte-S (Pfizer)
1 enjektör
Linkomisin 330 mg
 Neomisin 100 mg içerir.
Mastalon (Pfizer) 10 ml tüpte
Oksitetrasiklin hidroklorür 200 mg
 Neomisin sülfat 100 mg
 Oleandomisin fosfat 100 mg
 Prednizolon 5 mg bulunmaktadır.

Masticol LC (Vilsan)
1 Tüp' de
Ampisilin sodyum 200 mg
 Dikloksasilin sodyum 200 mg içerir

Masticure-Sağım (Provet)
10 gramlık enjektör
Sefaleksin monohidrat 200 mg
 Kanamisin sülfat 100000 İU içerir.

Mastijet Fort (İntervet)
8 gr’lık enjektör
Tetrasiklin HCI 200 mg
 Neomisin baz 250 mg
 Basitrasin 2000 İÜ
 Prednisolon 10 mg içerir

Mastivil (Vilsan)
5 g’lık tüpte
Prokain penisilin G 100.000 IU,
 Streptomisin sülfat 100 mg
 Neomisin sülfat 100 mg,
 Prednizolon 10 mg bulunur.

Megamast (Bavet)
5 g’lık tüp içinde
Ampisilin (ampisilin sodyum) 75 mg
 Kloksasilin (Kloksasilin sodyum ) 200 mg bulunur.

MegaMastipen P3 (Aydın İlaç)
10 g’lık tüpte her ml'de 300 mg Prokain Benzil-Penisilin içerir.

 
 

Multiject İMM (Bayer) 5 g’lık tüp içinde Prokain penisilin G 100.000 IU
 Streptomisin sülfat 100 mg
 Neomisin sülfat 100 mg
 Prednizolon 10 mg bulunmaktadır.S

Nafpenzal MC (İntervet)
3 gr’lık enjektör
Benzilpenisilin sodyum 180 mg (300.000 İÜ)
 Dihidrostreptomisin (sülfat) 100 mg
 Nafsillin (sodyum tuzu) 100 mg

Pathozone 100 (Pfizer)
10 ml’lik enjektör
Sefaperazon dihidrat (100 mg sepaperazon’a eşdeğer) içerir.

Rilexine 200 (Virbac-Tümİlaç)
10ml tüpte
Sefaleksin Monohidrat 200mg içerir.

Sefapir-Sağım (Provet)
10 ml şırıngada
Sefapirin sodyum (200 mg Sefapirin aktivitesine eşdeğer)
 Tripsin 10 mg
 Şimotripsin10 mg bulunur

Sefkan (Sanovel)
10 g’lık tüpte
Sefaleksin 200 mg
 Kanamisin monosülfat 100.000 I.U. bulunur
Spectrazol (Sanofi-Dif) 3 gr enjektör Sefuroksim (Na tuzu) 250 mg içerir.
Synermast (Virbac-Tümİlaç) 10ml tüp Ampisilin trihidrad 200mg
 Kloksasilin sodyum 200mg içerir.
Synulox LC (Pfizer) 3 gr’lık enjektörde Klavulanik asit 50 mg (Potasyum Klavulanat şeklinde)
 Amoksisilin 200 mg (amoksisilin trihidrat şeklinde)
 Prednisolon 10 mg içerir.
Terrexine (Roche) 10 gr'lık tüpte Sefaleksin B.P. 200 mg
 Kanamisin sülfat 100.000 IU bulunur.
Tetra-Delta (Etkin İlaç) 10 ml enjektörde Novobiosin sodyum 100 mg
 Neomisin sülfat 150 mg
 Prokain penisilin G 125 mg
 Dihidrostreptomisin sülfat 10 mg bulunmaktadır.

Vetimast (Novartis)
10 gr enjektör
Sefasetril 235 mg içerir.


                          Kuru Dönemde Kullanılan İlaçlar

Albadry Plus (Etkin İlaç) 10 ml enjektör Novobiosin (Na tuzu) 400 mg
 Prokain Penisilin G 200000 IU içerir.
Benestermycin (Topkim) 1 tüp Penethamate hydriodide (Leocillin) 100 mg
 Benethamine penicilline 280 mg
 Framycetine sulphate 100 mg içerir.

Bovimast DC (Alke)
4 gr’lık enjektör
600 mg Kloksasilin’e eşdeğer Kloksasilin Benzathine içerir

Drymastiphen (Egevet)
Bir enjektörde
1000mg Kloksasilin benzatin 9 grama tamamlayacak miktarda yardımcı maddeler bulunur.

Fatroximin Kuru Dönem (Vetaş)
1 enjektör
Rifaksimin100 mg

Klatoclox (Aydın İlaç) 9 gr enjektörde 625 mg Kloksasilin içerir.

Masticol DC (Vilsan)                            
1 Tüp
Ampisilin trihidrat (250 mg Ampisilin baza eşdeğer)
 Kloksasilin benzatin 500 mg (Kloksasilin baza eşdeğer) içerir.

Masticure -Kuru (Provet)
10 gr’lık enjektör
Sefaleksin Monohidrat (250 mg sefaleksine eşdeğer)
 Neomisin Sülfat (250 mg Neomisin’e eşdeğer) İçerir

Nafpenzal DC  (İntervet)
3 gr’lık enjektörde
Penisilin 300 mg (300.000 İÜ)
 Dihidrostreptomisin (sülfat) 100 mg
 Nafsillin (sodyum tuzu) 100 mg bulunur.

Neo-mastitar (İntervet)
8 gr’lık enjektörde
Prokain penisilin 500 mg (500.000 İÜ)
 Neomisin baz (sülfat) 300 mg

Orbenin Extra DC (Pfizer)
3.6 gr’lık tüpte
Kloksasilin 600 mg (benzatin tuzu şeklinde) içerir.

Rilexine 500 (Virbac-Tümİlaç)
10ml tüpte
Sefaleksin Monohidrat 200mg
 Neomisin 250 mg içerir.

Sefapir-Kuru (Provet)
10 ml şırıngada
Sefapirin Benzatin (300 mg Sefapirin aktivitesine eşdeğer)
 Tripsin10 mg
 Şimotripsin10 mg bulunur.


                          Meme içi Kullanılan Diğer İlaçlar

Orbeseal (Pfizer) (Meme başı tıkacı)
4 gr’lık tüpte
Bizmut subnitrat bulunur


                         Meme Başı Daldırma (Teat dippig) İlaçları,

 DezenfektanlarıCureteat (Alke):
100 ml’si
% 1.0 povidon iyot (% 10) içerir

Germisit DM (Alke)
100 ml’si
% 2.8 iyot, % 12 Gliserin içerir.

Healteat(Alke)
100 ml’si
% 1.3 povidon iyot (% 10) içerir

Bioset (İntermilk) (sağım sonrası)
100 gr konsantratta
% 2.5 w/w PVP-iyot (% 10) (% 5) Gliserin (% 4) N.F. içerir.

Biodak (İntermilk) (sağım öncesi)
100 gr konsantratta
% 2 w/w laktik asit (% 80) (% 5) Gliserin (% 4) N.F. vitamin B5içerir.


Uterus İçi Kullanılan İlaçlar
Atavetrin bolus (atabay)
Beher bolus
Trimethoprime 200 mg
 Sulphamethoxazole 1000 mg  ihtiva eder

Baytril Uterus İçi Tablet (Baytril)
1 tablet
Penisilin 500 mg
 Enrofloksasin 100 mg

Biotrin bolus (Ceva-Dif)
1 bolus
Trimetoprim 200 mg
 Sülfadiazin 100 mg

Devamisin oblet (vetaş)
Her oblette
Klortetrasiklin 500 mg bulunur.

Endometrin (provet)
20 ml’de
Ampisilin Sodyum 500 mg Ampisilin’e eşdeğer
 Kolistin Sülfat 500.000 iü. Kolitsine eşdeğer bulunur.

Entervet tablet (vilsan)
1 Tablet
Neomisin sülfat 900 mg içerir

Fatroximin uterus içi köpük
1 sprey
Rifaksimin100 mg

Fatroximin tablet
1 tablet
Rifaksimin 300 mg

Favetrim tablet (vilsan)
1 tablette
Sülfametoksazol 1000 mg
 Trimetoprim 200 mg içerir.

İlsivet (İlteriş)
1 Tablet
Amoksisilin trihidrat 500 mg içerir

Lugolen (alke)
1 ml’de
İyot 50 mg
 Potasyum iyodür 100 mg (total 125 mg iyot) içerir.

Metribolus (intervet)
 
Neomisin sülfat
 Tetrasiklin hidroklorür
 Sülfadiazin

Metricure j (intervet)
19 gr lık enjektör
Sefalosporin (sefapirin) 500 mg içerir.

Metrijet
 


Metrijet suspansiyon
 


Metrinew (alke)
19 gr enjektör
Sefapirin Benzatin (500 mg Sefapirin’e eşdeğer) içerir.

Metriprim iu süsp
 


Metrisiklin (egevet)
1 tablet
Klortetrasiklin hidroklorür1000 mg içerir.

Metrogen
 

Oksivet tablet (İlteriş) 1 tablette Amoksisilin trihidrat 500 mg bulunur.

Otrizol (sanovel)
Beher tablette
Sulfametoksazol 1000 mg
 Trimetoprim 200 mg
Table Gel (Egevet) 1 oblette Neomisin sülfat 50 mg
 Tetrasiklin HCL 50 mg
 Sülfadiazin 4 g bulunur.

Teknosül (teknovet)
Her Tablet
Sülfametoksazol 1000 mg
 Trimetoprim 200 mg içerir

Totocillin(bayer)
 
Ampisilin trihidrat 23.1 mg/ml
 Oxacillin sodyum 44 mg/ml

Ut forte (interhas)
4 gr’lık tablet
Klortetrasiklin hidroklorür 500 mg
 Retinol asetat (Vitamin A) 100.000 IU ihtiva eder

Uterofertil (hektaş)
100 ml’lik uterofertil
Aktif madde olarak 4,5 g parasetik asit içerir.

Utocyl oblet (Novartis)
1 oblette
Streptomisin 50 mg
 Penisilin g potasyum 100.000 IU
 Formosülfatiyazol 1.750 mg
 Etinil östradiol 0.5 mg bulunur.

Vibrametrix (virbac-tümilaç)              
20ml tüpte
Ampisilin 500mg
 Kolistin Sülfat 500.000 IU

DAĞLIÇ KOYUNU

Anavatanı Türkiye'dir. Yoğun olarak Afyon, Eskişehir, Bilecik, Bolu, Isparta, Burdur, Kütahya , Uşak, Denizli illerinde yetiştirilir. Kombine verimli bir ırktır.



Görünüm Özellikleri:
Renk beyazdır. Nadiren siyahlara da rastlanır.
Göz ve ağız etrafında, kulaklarda ve bacaklarda siyah veya koyu kahverengi lekeler görülebilir.
Göz altından yüze doğru yayılan oval şekilde siyah yada koyu kahve nişaneler bulunur.
Nadiren siyah başlı olanları da görülür. Gövdede siyah yahut koyu lekeler ve alacalıklar görülebilir. Siyahlıklar yaş ilerledikçe ağarır ve kırçıl renge döner.
Küçük yapılıdır. Sırt çizgisi düzdür.
El bileklerinden bukalığa kadar bacaklar yapağısızdır.
Erkekler boynuzlu, Dişiler boynuzsuzdur. (Dişilerde nadiren çok ufak boynuzlar görülebilir)
Kuyruk yağlı, yassı, geniş ve kalp şeklinde düz aşağı sarkar. Dış yüzü düz, orta oluğun iki yanında oval kitle yer alır. Yağsız kuyruk ucu şekil ve yön itibari ile çok değişiklik gösterir.
Elverişsiz bakım ve besleme koşullarında yaşama gücü yüksektir.
Çevre değişikliğinde adaptasyon yeteneği çok iyidir.
Göçer ve Ağıl usulü besleme yapılabilir.
Annelik içgüdüsü iyidir.
Uzak mesafeleri iyi yürürler.
Otlama, Sağım yeteneği iyidir.



Verim özellikleri:
Canlı ağırlık: Erkek: 32 - 64 kg ; Dişi: 25 - 50 kg
Cidago yüksekliği: Erkek: 58 - 74 cm ; Dişi: 54 - 74 cm
Göğüs çevresi: Erkek: 71 - 96 cm ; Dişi: 68 - 90 cm
Vücut uzunluğu: Erkek: 56 - 104 cm ; Dişi: 57 - 73 cm
Laktasyon süresi: 75 - 105 gün
Süt verimi: 57 Lt
Doğum ağırlığı: Erkek: 2.0 - 5.2 kg ; Dişi: 1.9 - 5.4 kg
Sütten kesim yaşı: 105 -120 gün
Sütten kesim ağırlığı: 22.7 - 26.2 kg
Ergenlik yaşı: 225 gün
Canlı ağırlık artışı: 241 gr/gün
Yapağı tipi: 46 - 50 S (C-E) Kaba karışık, Sağlam ve kuvvetli
Yapağı verimi: 2.27 kg
Yapağı randımanı: % 55-60
Yapağı inceliği: 21 - 42 mikron
Lüle uzunluğu: 8 - 36 cm